vvdnext.nl

In Afghanistan heeft het Westen gekozen voor een light footprint. Er zijn niet veel boots on the ground. Het gevolg is dat Karzai en de zijnen zich moesten en moeten verstaan met een aantal belangrijke warlords. Dat heeft de capaciteit van het centrum voor het produceren van goed bestuur ernstig aangetast of wij het leuk vinden of niet. Wij kunnen helaas niet verwachten dat verkiezingen dit probleem op korte termijn oplost. De effecten van verkiezingen zonder sterke instituties zijn nu eenmaal beperkt.

Er is echter ook goed nieuws. Regionaal, niet overal, gaat het heel aardig. Dat geldt zeker voor Uruzgan. De taliban weet heel goed dat massale aanval op ISAF geen zin heeft. Zij kiezen dus voor assymetrie, lees het terroriseren van de bevolking en het plaatsen van bermbommen e.d. De bevolking heeft daar last van en keert zich daardoor van de taliban af. De taliban kiezen dus voor een verkeerde insurgency tactiek.

Tegelijkertijd kiest onze krijgsmacht voor een succesvolle counterinsurgency tactiek. Wij proberen het vertrouwen van de bevolking te winnen door het maken van burgerslachtoffers zoveel mogelijk te vermijden maar ook door militaire operaties te baseren op een intelligente analyse van de stammenverhoudingen en zelfs de bevolking inspraak te geven in de wijze waarop wij opereren. De recente operatie in Deh Rafshan (gebied tussen Tarin Kowt en Baluchi vallei) was daarom ook zeer succesvol. Petje af.

Ons PRT is ook succesvol, staat zelfs onder civiel commando, er is goede samenwerking met militairen, inmiddels zijn de NGO’s echt actief en er is zelfs een bank.

Positief is ook dat er meer Amerikaanse soldaten komen, dat er nu echt een Afghaanse brigade is en dat het zelfs met de politie een klein beetje beter gaat.

Dat is mooi. Probleem is echter dat de mensen in Uruzgan meer vertrouwen lijken te hebben in de Nederlanders dan in Karzai. Dat is zorgwekkend en staat een duurzame oplossing in de weg. Wij gaan waarschijnlijk wel de veiligheidsproblemen oplossen, en dat is een enorme prestatie, maar het verband met het centrum is helaas dysfunctioneel. En dat probleem kan niet fundamenteel opgelost worden door verkiezingen. Daarvoor zijn de instituties eenvoudigweg te zwak. Hoe gaan we dit aanpakken?

Een tweede probleem hangt samen met de beroemde comprehensive approach. Die benadering is vermoedelijk de enige manier die kans van slagen heeft. Zij veronderstelt echter een centrale regie die diplomatie, defense en Development aanstuurt. Die centrale regie is lastig. De NAVO kan zich om politieke redenen niet op civiel terrein begeven. De NGO’s zijn alleen verantwoording schuldig aan hun donoren. En de EU en de VN zijn niet altijd accountable en in ieder geval buitengewoon log en bureaucratisch.

Nu is het mijn overtuiging dat juist de civiele en diplomatieke poot nog meer tot wasdom moet komen. De enige twee organisaties die dat in beginsel zouden kunnen zijn de EU en de VN. Hun beleid is niet altijd indrukwekkend. UNAMA is net geopend en wordt geteisterd door personeelstekorten. De EU worstelt met EUPOL en met nog veel meer.

Hoe krijgen wij de EU en de VN zover dat zij effectief gaan opereren en hoe kunnen we dat goed coördineren met de militaire aanpak?

Arend Jan Boekestijn
Woordvoerder Defensie en Ontwikkelingssamenwerking
VVD-fractie Tweede Kamer der Staten Generaal